LİNUX'DA GENEL AMAÇLI KOMUTLAR

Genel Amaçlı Komutlar

help

Kabuk komutlarının listesini gösterir. Bu komutların herbiri için help komut_ismi komutu ile yardım alabilirsiniz.

komut_ismi --help

Söz konusu komut ile ilgili yardım iletisi basar (varsa).

ls

O an bulunulan dizinin içeriğini listeler.

ls -al | more

O an bulunulan dizindeki bütün dosyaları gösterir (. ile başlayan gizli dosyaları da) Komut burada more komutuna yönlendirilmiştir, bu sayede çıktının bir ekrandan fazla olması durumunda bir ekranlık çıktıdan sonra devamını göstermek için bir tuşa basmanız gerekir.

cd dizin

dizin dizinine geçilir.

cp kaynak hedef

Bir yerdeki dosya ya da dizinleri başka bir yere kopyalamak içindir. Unix'lerde genelde bu tür komutlarda her zaman kaynak önce hedef sonra yazılır.

mv kaynak hedef

Bir yerdeki dosya ve dizinleri başka bir yere taşımak içindir. Aynı zamanda dosya ve dizinleri yeniden adlandırmak içinde kullanılır.

rm dosya ...

Verilen dosya ları siler. Sileceğiniz dosyanın sahibi olmanız gerekir.

mkdir dizin

dizin dizinini oluşturur.

rmdir dizin ...

Belirtilen dizin 'ler boşsa silinir.

rm -r dosya ...

Dosya ve dizinleri ve dizinlerin içindeki dizinleri ardarda siler. Root olarak kullanırken dikkat edin, çünkü herşeyi silebilirsiniz!.

cat dosya | more

Bir dosyayı sayfa sayfa görüntülemek için kullanılır.

less dosya

Önceki komuta eşdeğerdir, biraz daha fazla özellikleri vardır

find / -name "dosya"

dosya adlı dosyayı en üst dizinden itibaren aramaya başlar. Dosya ismi, * ve ? gibi arama karakterleri de içerebilir. Örneğin benim sistemimde "mayas*" dizgesi ile mayasoft.net.txt ve mayasoft.org.txt dosyaları bulunuyor.

locate dosyaismi

find gibidir, fakat düzenli olarak oluşturulan bir veritabanına bağlıdır, sistemdeki son değişikliklerden haberi olmayabilir. Aşağıdaki komutu kullanarak locate veritabanını güncelleyebilirsiniz.

updatedb

touch dosya

sıfır bayt uzunluğunda dosya oluşturur.

shutdown -h now

Sistemi durdurur. ATX sistemlerde ayrıca makinayı kapatır.

halt

shutdown -h now ile aynıdır. Sistemi durdurur.

reboot

shutdown -r now ile aynıdır. Sistemi yeniden başlatır.

ALINTIDIR.
KAYNAK:www.belgeler.org

Temel Linux Komutları ve Kısayol Tuşları

Temel Linux Komutları ve Kısayol Tuşları

Bu bölümde Linux kullanmak için gerekli olan temel komutları ve tuşlara atanmış komutlarını göreceğiz. Bu komutların hepsi konsol dediğimiz metin ekrandan veya X-windows altındaki bir terminalden (xterm, rxvt, aterm gibi) çalışmaktadır. Fakat tuş komutlarının bir kısmı konsola özgüdür ve X altında pencere yöneticinize göre farklı hareket etmektedirler.

* Tuşlarla ilgili gösterim ve anlamı:
<Ctrl><F1>: Ctrl ve F1 tuşlarına birlikte basılacağını gösterir.

<Ctrl><Alt><Fn> (n=1,...,6)

X oturumundan konsola geçiş için kullanılır. Birçok Linux dağıtımı açılışla birlikte altı standart konsol açar. Bunlar tamamen birbirinden bağımsızdırlar ve eşzamanlı çalışırlar. Yani birinde bir işlem yapılmaya devam ederken bir diğerine geçip başka bir işleme başlayabilirsiniz.

<Ctrl><Alt><F7>

Daha önceden açmış olduğunuz sonra <Ctrl><Alt><F1> ile çıktığınız X oturumuna geri döner. Burada önemli nokta bunun altı konsollu bir sistemde geçerli olmasıdır. Eğer sisteminizde dört konsol varsa büyük ihtimalle bu işin tuşu F7 değil F5 olacaktır.

<Ctrl><Alt><Fn> (n=7,...,12)

n numaralı X oturumuna geçer. Birden fazla X oturumu (sunucusu) açmak mümkün olduğu için bunlar arasında geçiş yapabilirsiniz.

<Tab>

Bir uçbirimde yazmakta olduğunuz komutu tamamlar. Mesela README dosyasını okutmak için more RE yazıp TAB'a basarsanız o anda bulunduğunu dizindeki RE ile başlayan dosyaların listesini görürsünüz, eğer tek dosya varsa satır tamamlanır. Aynı şey komut isimleri için de geçerlidir, bas yazıp TAB'a bastığınızda hemen basename diye komutun tamamlandığını görürsünüz. (Bu işlem çok sayıda komutla eşleşme durumunda bazı uçbirimlerde iki defa TAB tuşuna basmayı gerektirebilir.)

<Yukarı ok>, <Aşağı ok>, <PgUp>, <PgDn>

Daha önceden girilmiş komutlar arasında gidip gelmenizi sağlar. Bu komutları history komutu ile listleyebilirsiniz.

<Shift><PgUp>, <Shift><PgDn>

Uçbirim çıktısını yukarı aşağı kaydırmak için kullanılırlar (ekranın dışına çıkmış olan yazıları görmek için)

<Ctrl><Alt><BkSpc>

X oturumunu sonlandırır.

<Ctrl><Alt><Del>

Sistemi yeniden başlatmak için kullanılır. Konsoldaki shutdown -r now veya reboot komutu gibi davranır. Makinanın üzerindeki sıfırlama (Reset) tuşuna basmayıp bunu tercih etmeniz gerekir, aksi takdirde ext2 gibi bazı dosya sistemleri sorun çıkarabilir.

*<Ctrl><Alt><Del> TUŞ KOMBİNASYONU /etc/inittab DOSYASINDA TANIMLANIR. HER LINUX IÇIN STANDART DEĞİLDİR. İSTENİRSE DEVRE DIŞI BIRAKILABİLİR.

<Ctrl><C>

Mevcut komutu durdur. Genelde konsoldaki basit komutlar için kullanılır.

<Ctrl><D>

Eğer sizden girdi kabul eden bir konsol komutundaysanız dosya sonu (EOF) yollar, komut istemindeyseniz sistemden çıkarsınız. O yüzden iki defa basmayın ;-).

<ctrl><X>

Konsolda bir işe yaramaz ama Matrix'de nedense Neo kullanıyordu. Neyse orada da bir işe yaramamıştı, sanırım Neo'da Linux kullanıyor ;-).

~

Kullanıcının ev dizinini gösterir /home/kullanıcı_adı ile eşanlamlıdır. cd ~/docs komutu ev dizininizin altında docs dizinine gider. Sadece cd komutu ise cd ~ komutuna eşittir ve ev dizininize gider.

cd ..

Bir üst dizine geçer.

exit

Sistemden çıkmanızı sağlar.ALINTIDIR
KAYNAK:www.belgeler.org